1565 Inventory of Bargłow Area Villages

This project is just beginning. This summer, following a lead from a book, I found a record dated 1665 in AGAD and it appeared to be a population inventory of Barglow area villages. I found no Orbiks in them, as expected from the book, so I ordered copies of these 31 pages from AGAD. After receiving them I read on the last page that this inventory was a copy from an original document dated 1565. - Jay Orbik 19 March 2008.

The first phase of this project was a transcription of the names and number of wloks (units of land) they owned.

Phase Two was a complete transcription of the Polish version. Transcribed by Jay Orbik, corrections by Iwona Dakiniewicz - 13 April 2008.

Phase Three will include a complete English translation of  the Polish version. This may take some time.

Miasto Augustow

Nie dawno osadzone ku Starostwu

Knyszynskicmu nalezące.

Miasto Augustow

Nie dawno osadzone ku Starostwu

Knyszynskiemu nalezące.

Temu Miastu z  pomiary   przydano Włok No 173.

Z ktorych na Plebana Augustowskiego z pomiary były na znaczone Włoki 3. ale iz roku tego 65 Krola JM  Funduszem a przywileiem na Koscioł Augustowski w Siele Wołosci Augustowskiey   na Borsukach nowo danym Włok No 10. przydac raczył, tedy te Włoki  No 3,   ktore  były na Plebana naznaczone zostaią, ku szafunku J.K Mci.

Z ktorych Włok czynsz iescze do Skarbu Krola J Mci nieprzychodzi, bo wola nie wyszła, y iescze ma trwac do lat dwuch, iako z listow ich pokazuie.

Nad to w Roku Panskim 64. temu Miastu przydanych Włok No 74. Z ktorych Włok 74 iest w Siele Bernatkach Włok No 16 ,  z ktorych czynsz po wysciu woley Sielskiey do Skarbu J K Mci przychodził, przeto tez Miesczanie  obyczaiem Miast Uprzywileiowanych z tych Włok No 16. iako z gruntu przedniego czynsz płacic będą powinni y zatrzymanyny  rok przeszły 64. z  tych Włok N 16 z nich ma bydz wzięt.

A co się tycze tych inszych nowo przydanych Włok N 58. na ktore iz Miesczanie woley swoiey nie otrzymali to dołozono do nauki J.K. MCi.

Morgi ktore są przy tym Miescie, nie są pomierzane bo ma bydz po wysciu woley znowu pomiara.

W tym Miescie domow wszytskich y z placami gołemi  iuz przyiętemi    iest   w   liczbie..................563

A nadto Rybackich Placow ku potrzebie Dworney w posłuszen Pn Starosty zostawiono 23. A ktemu na Plebana placow N 3. Kazdy plac ma w sobie prętow  Siedlicznych 4  ½  A Ogrodowych przy kazdym prętow No 15.

Ale tych prętow po wysciu woley ma bydz znowu pomiara.

Ogrody Rybackie ktore przez Urząd Mieyski za nową pomiarą były odięte maią bydz zasie Rybakom przywrocone.

Tak tez Mielnikom ku kazdemu Młynu na ogrody po Morgow N 2. wydzielic będą powinni wedle listu Krola JMCi

Powinnosc Rybakow Augustowskich

Ku Urzędu Dwornemu pryzsłuzaiąca

Rybacy powinni są  y  będą na kazdy Rok dawac na potrzebe Urzędu Dwornego kazdy z nich z placu po kopie szczubielec łokietnych to iest zywych po puł kopy na kazde  Swięto S Bartłomieia, a zywych   po    puł kopy na Swięto S Marcina w Kazdym Roku.

A osobliwie na potrzebe Urzędnika tamecznego Augustowskiego ktorykolwiek na Mieyscu  iego postanowiony iest y na potym będzie w kazdym roku  na  tydzien dwa rybacy z nich na Srzode a dwa na Piątek, takze dwa w Sobote kazdą porząkiem ku potrzebie wychowania ich na mise ryb uławiac powini będą.

Nad to ci Rybacy powinny będą podwody dawac czołnem ku wszelakiey potrzebie Krola JoMCi a z włascza gdy się 

                                                                                                                                                                                                            W tym

 w   tym  Starostwie Knyszynskim JK MCi bydz trafi. Takze y na potrzebe kazda P.P Starost Knyszynskich na tenczas y na potym będących, takowesz   podwody dawac maią y insze powinnosci pełnic powinni, wedle zwykłego obyczaiu pierwszego postanowienia.

Młynow Augustowskich na Rzece

Mięcie dwa

Pierwszy Młyn pod Miastem, ktorey trzyma Matys Baran dobrze zbudowany w ktorym są dwie kole walne ze wszytkiemi potrzebami y skrzyniami, dla zachowanie zboza niemała. W ktorym Młynie XI Novembris, gdym z roskazania JKMCi po smierci    Niebosczyka P.  Koniuszego na Urząd Knyszynski naiachał wymierzano  zyta korcy 3. pszenice korc  1 Słodu jęczmiennego korzec 1.

A  podaiac  P.  Wloszkowi   Urzad  a  Auguscie  XIIII  Decembris    wymierzano  w tym   Mlynie   zyta  korcy   12  pszenicy   korcy   3   slodu   korc 15  okrom   trzeciey  miary   młynarskiej .

Przy tym Młnie iest skrzynia dla schowania ryb potrzebna. Tamze na rzeka Miętą, podle tegosz Młyna sadzawka Dworna .

Drugi Młyn za Miastem na dole, ktory trzyma Woyciech Plewka, Przy tym Młynie są koł trzy. Dwie mączne a trzecie Foluszowe. W tym Młynie dwie skrzyzni ku zachowaniu zboza wymiarnego w ktorym wymierzano XI Novembris Zyta korcy 13. Pszenice 4.

                                                                                                                                                                                                                 A potym

A potym XIIII Decembris wymierzono zyta Korcy 12  ½ . Przenice korcy 5 ½ Slodu korcy 4 ½ Foluszowego pol : grz 30.

A iz tu nie opisały się wymiotki  iako ich wiele z tych Młynow na kazdy rok przyszło to iest przyczyna ze Młynarze   w tym sprawe   dac nie umieli, dlatego zeim regestra młynne Urządnik P. Koniuszego  wziąły ich nie wrocił.

Ale rachuiąc te wymiotki, ktore za dzierzenia mego z tych Młynow są wymierzane to iest przez Niedziel puł pięty wymierzano pospolitego zboza korcy 52  ½ to iest zyta kor 24  ½ Pszenice korcy 8  ½ Slodu Korcy 19 ½ .

Zkąd się moze okazac co te Młyny pozytku na Rok uczynic mogą . To wszytko wymiarne z obudwu   Młynow Pn Staroscie podano.

To przy  tym wiedziec potrzeba

Poddani z Wozney Wsi odkupuiąc   się ,  zeby dla dalekosci do młynow Augustowskich nie iezdzili, postąpili na rok przeszly 64. y na ten rok 65. z swego Sioła zyta Solanek No 11.

Ktore oddali do Korytka, co się na liczbie Pn Koniuszyney okazac ma.

Item Poddani z Sioł Dręstwa y Szelistowki takze od kupuiąc się, aby do tych Młynow Augustowskich nie iezdzili na rok przeszły 64. dali do rąk Bernackiego Zyta beczek N. 15. co się tez   na  liczbie  Pn Koniuszyney okazac ma.

A na rok ninieyszy 65 poddani ze trzech sioł,   z Dręstwa   z Strzelistowki y Skrosiowki dac będą powinni zyta beczek 18 co Pan Starosta z poddanych wybrac kaze.

                                                                                                                                                              W Miescie

W Miescie Auguscie iest Dom w Rynku na rogu ku Prusom stoiący za P Chwalczewskim zbudowany, ktory iako daią sprawe miałby bydz dla Urzędu Dwornego postawion ieno ze Pan Chwalczewski do niego mieni się miec interesse.

Sioła Wołosci Augustowskiey

Na pięc Woytostw rodzielone 

Pierwsze Woytostwo Mięckie

Ma wsobie Sioł ‘N’ 2

Woytem Jan Srzebrzowski

Pierwsze Sioło Mięta

W ktorym iest gruntu przedniego.........................................................Włok 78

Z ktorych na Woyta wolnych włok 1 ½  miał włok 2 ale mu puł włoki odeszło na Plabana Augustowskiego na Borsukach nowo tego roku fundowano Włok 10. Item na Plebana Bargłowskiego z dawna Włok 3. Item na Młynarze Augustowskie nowo tego roku Włok 2 wedle   listow  Krola  JMci   na  to  Miernikom  danym. 

A   insze   na place   ktorych iest   włok  61 1/2 

ktorego    Sioła ci Poddani na imię

                                                                                                                                                                                                                Iwan

                                                                                                                        Szczesny

                                                                                                                                                                                                    Przytym

Przytym Siele Mięczie  w    koncu Włok tego Sioła nad Rzeką Miętą gruntu  złego zarosłego pusto lezy Morgow 5. czego Urząd ma doyrzec, aby z  tego pozytek był.

Item na drugim Mieyscu takze nad Rzeką zascianku gruntu przedniego Morgow 2. ktore dzierzał Marek Rogowski z tegoz Sioła na płacie, ktory zascianek dan iest na ten ze  placie  wedle ustawy Poddanym tegosz Sioła na Włokach 30 na wypust.

To   przytym wiedziec potrzeba

Iz w tym Siele Mięczie Jan Sokołowski y Jan Mamka ktorzey są między mszemi poddanemi spisani   dzierzą   na    zupełney    płacie Włok 4 ½  z ktorych Włok z inszemi poddanemi strozy,   podwod,   y inszych powinnosci na poddane Wołosci Augustowskiey włozone niesłuza, ieno zate posługi nad ustawe Krola JoMCi z kazdey   Włoki po grz 15. płacą wedle listu P. Chwalczewskiego nato im   danego.

Wtore Sioło Brzozowka

                                                                                                                                                                                                                            Szczesny

Wtore Woytostwo Tajenskie

Ma w  sobie Sioł 4 Woytem

Jan Bołakowicz

Pierwsze Sioło Tayne

                                                                                                                     Tomek

                                                                                                                                        Bartosz

Przy  tym  siele  zascianku  ktory byl  Woytowi ku  iego  Włokom  1 1/2   przydan  moze  bydz  morgow  5 ktory   tera  znieyszy  Woyt   przyiął   na  płacie  do mszego   postanowienia  . Item  na  drugim  mieiscu  przy tym  Siele   Zascianku  morgow  No  4  1/2  ktory dzierzy   tenze  Woyt  Taienski  y z  nich  ma  zapłacic  na ten   Rok  65.  Czynsz  iako z  gruntu   przedniego.
Wtore Sioło Bargłowka

                    Trzecie

Trzecie Sioło Woznawies

Przy tym  Siele  iest   na  grądziku   gruntu  oranego  z  Sianozęcmi  morgow  pięc  ktore   dzierzy  y  na  nich się  posiedlił  poddany   Tomek  Drab , z  ktorych  od  pomiary   Czysz  placi   iako   z  gruntu  przedniego  

Czwarte    Sioło   Orzechowka  

                                                                Woytek

Trzecie Woytostwo Bargłowskie

Ma w  sobie Sioł 2 Woytem Walenty Januszewicz

Pierwsze Sioło Barglawo

                                                                                                                                            Filip

Jakub

Gasper

Anno  1566.  8  Decembris   puste  włoki  1 1/2  przyieli  na  Imie  Mikolay  Wisniewski   włoke  1. Andrzeiewicz  Bortło  pułwłuki, ktorey maią  miec   wole  do  dwuch  lat , w  Roku  68. będą   winni  rowno  z  inszemi  poddanymi  płacic  wszystkie  podatki.

Wtore Sioło Konieczki

            Stank

Czwate Woytostwo Rutkowskje

Ma w  sobie Sioł 2 Woytem Stanisław Czarnowski

Pierwsze Sioło Rutki

                                                                                                                                    Kaspar

Tegosz

Wtore Sioło  Jeziorki 

Maciey

A tego roku 65. z Włok pusztych przyięte Włoki 9 z ktorych az na rok 66. czynsz płacic poczną.

To iest ci na Imię

Nad to w  tym Siele iescze nieprzyietych Włok 14.

Przy tym Siele iest morgow 30. z korych poddani

tegosz

tegosz Sioła płacą iako z gruntu przedniego po gr  ¾. W tym Woytostowie zascianek ktory Bernacki dzierzał a ktory był P koniuszy Niebosczyk na Urzędnika  przywrocił. Teraz Pan Jakub trzyma, Ale za  iakim Prawem niewiem bom Listu nie widział.

W  tym Woytostwie Rutkowskim przy  Siele Rutkach od granice Ziemian Reszkow iest zacianka lasem iescze nie zrobionego gruntu  przedniego Włok 3. Ktory dan iest Woytowi Rutkowskiemu, Z  ktorego zadnych powinnosci do lat trzech płacic   niema a po wyisciu tey woli ma płacic Czynsz tak iako  insi   Poddani   Osadni.

Piąte Woytostwo Drestfjenskie

Ma w  Sobie Sioł 4 Woytem Niemiera

Pierwsze Sioło Dręstwo

                                                                                                                  Alexiey

Pryz tym Siele

Morgow wyrobionych z ktorych czynsz płacą

gruntu

gruntu przedniego 43. A   inszych Morgow dopiero zrobionych 3 ½ gruntu przedniego

Z ktorych na rok przyszly 66 czynsz płacic poczną.

A nadto przy tych przerobkach lusu moze bydz morgow dziesięc c mniey albo więcey.

Wtore Sioło Szelistowka

Przytym

Przy  tym Siele iest gruntu  sredniego morgow 3. Z ktorych czynsz płacą y na  ten Rok 65.

Trzecie Sioło Krosiowo

Czwarte Sioło Barscze

                                                                                                                                                         ktorzy

Powinnosci

Tych Sioł Wołosci Augustowskich

Ktore ciągłey słuzby niesłuzą ieno na osadzie postanowione są bo Folwarkow  niemasz.

Z   włok gruntu   przedniego z kazdey czynszu  po groszy 21. Osady grsz 30. Owsa beczek 2 albo za nie grz 10. A za odwoz grz 10. Siana Woz, albo zan  grz 3. a za odwoz grz 2 za gęs, kury jayca  Stacyą Niewody grz 8. Za tłoki grz 12 za gwałty grz 10 albo żyta beczke. A iesli  kazą dac Stacya na przy iazd  Krola JE Mci    tedy powinni dac  z włok 30. Jałowice 1. Baranow 2. a z kazdey Włoki po kurze 1. y po 10 jaiec. A tego roku ktorego będzie takowym obyczaiem  Stacya  z nich wybrana nie będą powinni Stacyinych pieniędzy dawac. A z Włok gruntu srzedniego, takowasz powinnosc okrom czynsz ktorego z Włoki po grz 12. płaca.

Takze y z Włok gruntu  podlego okrom czynsz u ktorego z Włoki po grz 5. przychodzi takowesz powinosci pełnic powinni Ktemu w wszyscy    podanni tak z przedniego z srzedniego y z podłego gruntu z kazdey włoki za korzec Zyta y

                                                                                                                                                                                                                        Za drugi

Za drugi owsa wedle pierwszego mego postanowiena na kazdy rok na Urzędnika po grz 12. dawaic  powinni co sami dobrowolnie  postąpili, dlatego zeby wymiotki z Młynow Augustowskich obracały się z pelna na pozytek \  Krola  JE Mci . 

Przeto ze nie ciągna nie z  inszemi Folwarkami, Folwarku Krola  J Mci    prze dalekosc, azby przeiazd drogi, iakosz są od  tego wyięci.

A wszakze iz iest robota leszna Krola JE Mci  tu w  tym Starostwie, to iest Klepki ktorych spusty bydz maią . Przeto postanowiono, iz wszyscy podanni. Wołosci Augustowskiey opławy  kliescze, Chluby do spusczenia Klepek odwozu powinni y msze potrzeby, ktorych do spustu potrzeba. Takze y do Młyna z żytem iezdzie y drwa wozic dla budnikow. Nad to podwody ku potrzebie robot Lesznych ieno do Przystaniey albo do Doylistowa czołnem albo lądem dawac powinny. Za ktorem posługe około robot lesnych czyniona ma bydz kazdey włoki po grz 6 ze wszytckich powinnosci    w kazdym roku odpusczono, co ma  trwac   ieno do tego czasu, poki robota lesna będzie.

Nad  to Poddanni tey Wołosci   Augustowskiey    z dobrowolnego swego pozwolenia powinni  są na kazdy rok z kazdey włoki  po 10.  Wozow Siana na Sianoz  zęciach Krola JE Mci  nakosic  ,  a nakosiwszy częsc tego siana kazdy znich do  Knyszyna,  a częsc

do  Zabiela odwozic   maią ,  kiedy im roskazą, A wszakze to ma trwac do nizszego postanowienia.   Item w podwody tez ku sposobieniu  Stacyey  y   potrzeb  wszelakich dla Krola  JE Mci  ,  iesliby tego byla potrzeba a roskazą, iezdzic powinny będą.

Ktemu gdy się iaka robota Krola  JE Mci  a zwłascza okolo budowania Zamkow  y ktorakolwiek insza z roskazami  Krola  JE Mci trafi, na takowe roboty isc powinni od ktorych ma   im

                                                                                                                                                                                                                                bydz

bydz płacono albo z Czynszu wytrącono wedle ustawy albo nauki  J K Mci .

Nad to pomieniona Wolosc Augustowska, wszyscy Poddanni    grobel u Młynow Augustowskich Mostow y drog  iadąc do Doylistowa poprawowac, Tesz około upustow robic powinni   i    we wszytckich   innnych rzeczach tu  nie wypisanych wedle uslawy krola JE Mci   iako ludzie osadni zachowac się maią   albo  te z tylko Włosci porządkiem na tydzien Ma  posługi Krola  JE Mci  to iest Młynowi  innych pozytkow po dwa stroza maią dawac a nie więcey.

A wszakze    to wiedziec potrzeba

Iz w  tey Wołosci   Augustowskiey niektory m Siołom dla niezrobionych gruntow a nie przyiętych y  pustych Włok y dla  inszych słusznych przyczyn niejakie się im uczyniło w czynszach y innych powinnosciach do czasu nizey zamierzonego.

To iest

Naprzod  w Siele Mięczcie iest włok nie do konca iescze wyrobionych 10. z ktorych Poddanni  dla    tey przy czyny ieno po kopie groszy płacic   maią  do dwuch lat a po wysciu dwoch lat,   tedy  w roku 67.   spełna czynsz y wszelakie  iako y insi podanni  powinnosc placic poczną.

  Poddanym Sioła Bargłowki  dla tego ze iescze pola  nie do konca wyrobione maią  a ktemu ze  w grunciech owych blot  maią niemało Folga się im takowa stała iz iescze przez dwie lecie przyszłe mniey dziesiątkiem groszy z kazdey Włoki płacie będą niz ustawa Krola  JE Mci   obmawia .   I za korzec  Zyta, y owsa za drugi to tegosz czasu płacic   będą a po wysciu tych dwu lat tedy z  inszemi   poddanemi   rowno wedle ustawy Krola  JE Mci   w Roku przyszłym 67 płacic poczna.

                                                                                                                                                                                                                                        Item

Item Poddanni   Sioła Krosiowo dlatego ze iescze nie do konca  trzecie pole rozrobione maią. Przeto iescze naten ieden rok podatkow z kazdey Włoki mniey dziesiącią groszy płacic  będą. Ale na rok przyszły 66 spełna   wszytkie podatki iako    y    insi  poddanni płacic będą.

Item   w Sioło Bargłowie Poddanni   ktorzy łonskiego roku włoki 9 ½ przyięli na ten rok 65. y na przyszły 66. podatki pieniezne z kazdey Włoki mniey niz ustawa uczy grz 12 płacie maią. Takze z Włok 2 ktore Są tego roku przyięte   na roki przyszłe 66. y 67. mniey groszmi 12. płacic maią, a po wysciu  tey Woli wedle ustawy iako y insi płacic maią.

Item  w Siele Jeziorkach poddanni   ktorzy dawniey Włlok 17. przyięli   dla ubostwa ich y dla nierozrobienia pol za wszytkie powinnosci z kazdey włoki do dwu   lat to iest na ten rok 65. y na przyszly 66. . iedno po kopie groszy płacic maią   a ktorzy w tym Roku 65. przyięli  włok 9 takze na rok pryzszy 66, a rok 67. ieno po kopic groszy za  wszytkie powinnosci z kazdey Włoki płacy powinny. A po wyscu tey woley rowno  z inszemi poddanemi   wedle ustawy płacic   będą ktora folga y na  te Włoki puste gdy przyięte będą takze sciągac się ma. Ale w tym czasie kazdy z nich na  swey Włoce w kazdym roku po morgow 2. wyrabiac maią czego Urząd Dworny doyrzec ma.

Jeziora Krola J Mci

Na Włosci Augustowskiey

Pierwsze Jezioro Tayne przy Siele Taynym na ktorym Dworny niewod chadza ktorego iest tom ----- 12

Wtore Jezioro Dręstwo    przy    Siele Dręstwie ktorego tom iest ..............   12

Trzecie Jezioro przy Siele Jeziorkach

Tamze y Czwarte błotne

Piąte puł ieziorka przy Siele Krosiowce

Na tych Jeziorkach niewodami ciągną y narybiano Stawy y Sadzawki et  Rybacy się tez namie w czolnach w kupowali a za to Niewody sprawowano.

Ale tego rok 65. te Jeziora na iedem cały Rok to iest od Dnia Szostego Miesiąca Decembra w tym Roku 65 az do drugiego takiego dnia w roku przyszłym 66.są  arendowane poddane mu Krola Jo Mci  Miesczaninowi Knyszynskiemu Stanisławowi Lesniczemu    y  Woyciechowi Kortkowskiemu  Słudze Pani  Koryckiey koniuszyney Krola Jo MCi   za grz kop 20 liczby Litewskiey, ktory arendy połowice to iest kop 10. na blyko  przyszłe Swięto   Gromnic do Urzędu oddac maią, a drugą połowice na Swięto Wielkanocne przyszle  zapłacic  będą powinni. Na ktorych Jeziorach niewodem swym ludzmi swemi, y kosztem swym ciągnac maią. Z ktorego łowienia, kazdą Sczuke wielką y mnieyszą  ktora   by na puł czwarty piędzi   okrom plusku, ktory się iesc niegodzi, trafila się ku potrzebie krola  JE Mci    zachowuiąc   do Urzędu Dwornego oddawac będą powinni. A za kazdą takową Sczuke ma  im bydz po   grz 1. z Arendy pomienioney wyrzucono a insze Sczubie lice mnieysze y insze wszelakie ryby ku pozysku swemu obracac  im  ma bydz wolno.

Zascianki Lesne na Wołosci Augustowskiey

iescze nie pomierzane

Naprzod Las albo grunt Polikw  o nazwany ktory Się

                                                                                                                                                                                                                                    zgodzi

zgodzi ku osadzeniu, lezy nad Rzeka Miętą między Siołami ktorego   się domaga Pan Graiewski.

Item Drugi grunt ktory zowią   Kopytkowo, y drugi   Jesionowo na bielach między rzekami Mięta a Biebrzą.

Item Bory grunt ktory zowią grzędy między Bielami, w ktorym są Barci.

Item Las Chosczewo nazywany, ktory stoi niedaleko  Wozney Wsi nad rzeka Jagrzyną.

Temi   lasy y grunty   Strzelcy z Mazowsz z Prus przechodza do pusczy Grodzinskiey czołnami y pieszą y czynią w zwierzu szkode nie małą.

Item Zascianek lesny między Siołem Taynem y Siołem Dręstwem, ktorego   moze bydz Włok 20. mniey albo więcey. W ktorym zascianku są przerobki na niektorych mieyscach na ktorych przerobkach iako dano sprawe siał poddany z Wozney wsi Andrzey Kołpak. O czym się Urząd Dworny dowiedziec ma, aby w tzm Szkoda Skarbu  KJ Mci  nie była.

Item Zascienek ktory zowią Lipowo a Piekutowo miądzy Siołem Miętą a Taynem, ktorego moze bydz Włok kilka tam tez są barci.

Item Zasianek borowy sosnowy niemały, w ktorym tez są barcie.

Ex Actis Revisionis Thesauri Regnisiue  Inventarij   Capitaneatus Knysinensis Anni Mille simni   Quingentesimi   Sexagesimi Quinti extractu.